­

Kraków, 10 września - 31 października 2011
© Krzysztof Derdacki / Fundacja Europejskie Centrum Ziemi

PROGRAM EDUKACYJNY
towarzyszący wystawie

ARBORES VITAE
Ostatnia taka puszcza

 wystawa wielkoformatowych zdjęć autorstwa Jana Walencika
organizowana przez Fundację Europejskie Centrum Ziemi


autorzy tekstów na wystawie: dr hab. Grażyna Łaska, prof. dr hab. Tomasz Wesołowski, prof. dr hab. Janusz Hereźniak,
prof. Andrzej Strumiłło,  dr Andrzej Janusz Korbel i mgr Marta Maziarz

KRAKÓW

Serdecznie zapraszamy na edycję zimową wystawy, która odbędzie się w jednej z galerii handlowych w Krakowie.

Edycja plenerowa odbyła się pod Wawelem
na placu przed Centrum Obsługi Ruchu Turystycznego, ul. Powiśle 11
10 września - 31 października 2011 r.


Wystawa pod patronatem:
Polskiego Komitetu ds. UNESCO,
Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Środowiska – Głównego Konserwatora Przyrody,
Marszałka Województwa Małopolskiego,
Prezydenta Miasta Krakowa,
Dyrektora Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Krakowie

WSTĘP WOLNY

Rezerwaty biosfery to wyznaczone w ramach międzynarodowego programu UNESCO „Człowiek i Biosfera” (Man and Biosphere - MAB) chronione obszary zawierające najcenniejsze zasoby przyrodnicze na świecie. Od roku 1977 takim rezerwatem jest Puszcza Białowieska. Rozpościera się ona po obu stronach granicy polsko-białoruskiej, stanowiąc transgraniczny obszar o łącznej powierzchni 150 582 ha. Polska część (62 219 ha, 41% całej Puszczy) kompleksu leśnego jest siedliskiem prawie 14 000 gatunków zwierząt i roślin, w tym 990 gatunków roślin naczyniowych, 200 gatunków mchów, 400 gatunków porostów, co najmniej 3000 gatunków grzybów, ponad 9280 gatunków owadów, w tym 1600 gatunków motyli, 178 gatunków ptaków lęgowych, 58 gatunków ssaków. Białowieża nieodparcie – i słusznie – kojarzy się z żubrem – największym zwierzęciem Starego Kontynentu. Król Puszczy dzieli swój prastary dom ze wspaniałymi drapieżnikami: wilkami, kunami czy rysiami.

Z długoletnich obserwacji tego naturalnego piękna zrodziła się kolekcja 100 olśniewających zdjęć autorstwa cenionego na całym świecie fotografika i dokumentalisty Jana Walencika. Wielkoformatowe fotografie zostały opatrzone naukowymi opisami autorstwa najwybitniejszych specjalistów z dziedzin dotyczących lasów. Promując wiedzę o bioróżnorodności, ideę zrównoważonego rozwoju i upowszechniając postawy ekologiczne, wystawa – wraz z towarzyszącym jej programem edukacyjnym – może być traktowana jako źródło istotnej wiedzy naukowej i użyteczne narzędzie dydaktyczne adresowane przede wszystkim do młodzieży szkolnej i studenckiej.

Uczestnicy programu edukacyjnego odbędą niezwykłą wędrówkę po kolejnych piętrach tego puszczańskiego domu – od piwnic strefy podziemnej aż po najwyższe piętra strefy koron drzew znajdujących się niekiedy na wysokości prawie 50 m. Dostrzegą, że wszystko, co się w nim kryje, nie żyje obok siebie, lecz ze sobą, krążąc nieustannie w nieprzerwanym cyklu życia. Wystawa ARBORES VITAE jest pretekstem do spojrzenia na całe środowisko naturalne, pokazania jego piękna i wszystkich walorów.

Niestety, nawet tak cenny obszar nie jest w stanie sam obronić się przed ludzkimi działaniami powodującymi jego degradację. Z zaobserwowanych dotąd w Puszczy 57 gatunków ssaków aż 14 znalazło się na Czerwonej Liście Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN).

Wierząc, że poprzez piękno dotrzeć można do mądrości, organizatorzy wystawy zwracają uwagę na ten poważny problem, wpisując Białowieżę w ogólnoświatowy kontekst ochrony lasów. Miniony rok 2011 został ogłoszony przez ONZ Międzynarodowym Rokiem Lasów, kontynuując ideę przyświecającą temu przedsięwzięciu Fundacja poświęca szczególną uwagę zagrożonym skarbom europejskiej dzikiej przyrody. W tym celu powstał także specjalny program pt. Europejska Sieć Ekologiczna NATURA 2000, na tle którego zaprezentowana zostanie ekspozycja ARBORES VITAE.

Krakowska edycja wystawy zostanie poszerzona o dodatkowe zdjęcia prezentujące priorytetowe dla Unii Europejskiej gatunki z obszarów NATURA 2000 w Małopolsce.

Przygotowana dla pogłębienia ekologicznej świadomości oferta edukacyjna obejmuje następujące elementy:

 

EKSPOZYCJA ZDJĘĆ

100 wielkoformatowych fotografii o wymiarach 180 x 120 cm. Zdjęcia będące efektem wieloletniej pracy wybitnego fotografika i dokumentalisty Jana Walencika przedstawiają niezwykłą bioróżnorodność Puszczy Białowieskiej i opatrzone są  naukowymi opisami w języku polskim i angielskim autorstwa wybitnych specjalistów. Ekspozycja wzbogacona zostanie o pięć dodatkowych fotografii ilustrujących unikatowe obszary przyrodnicze Małopolski.


Borsuk za pniem zwalonego drzewa © 2009 Jan Walencik

PLANSZE INFORMACYJNE

24 plansze informacyjne w formacie 180 x 120 cm z informacjami na temat Puszczy Białowieskiej, m.in. „Dzikie jest piękne”, „Las skarbnicą różnorodności życia”, „ARBORES VITAE – DRZEWA ŻYCIA”, „Puszcza w liczbach”, a także dotyczących sieci NATURA 2000 (w skali Europy, Polski i Małopolski). Teksty są  w języku polskim i angielskim.



ZAJĘCIA DYDAKTYCZNE z DZIEĆMI i MŁODZIEŻĄ
Specjalizujący się w dziedzinie ochrony środowiska, wykwalifikowani przewodnicy oprowadzają zorganizowane grupy po terenie wystawy. Zajęcia edukacyjne będą odbywać się codziennie od 8.00 do 16.00. na program zajęć składa się oglądanie zdjęć, projekcja filmu poświęconego lasom, wykład na temat różnych typów lasów wyróżnianych ze względu na strefę klimatyczną i dominującą w nich roślinność, dyskusje na temat zagrożeń i sposobów ochrony leśnej bioróżnorodności.
Zajęcia mają atrakcyjną formułę, dostosowaną do wieku i poziomu wiedzy odbiorców (np. dla młodszych uczestników – różnego rodzaju konkursy, zadania plastyczne). Trwają 1,5 godziny i są zaplanowane dla niewielkich, najwyżej 15-osobowych grup. Jeżeli bierze w nich udział np. 30-osobowa klasa, to uczestnicy są  dzieleni na dwie grupy – każda pracuje pod opieką jednego przewodnika.

 

KINO ARBORES VITAE

Przewidziane są projekcje filmów dokumentalnych Bożeny i Jana Walencików o Puszczy, m.in. ich najnowszy serial telewizyjny pt. „Saga prastarej puszczy”. Jest to pierwsza taka próba stworzenia fabularyzowanego serialu o przyrodzie z właściwą dla fabuły dramaturgią. To zupełnie nowy sposób patrzenia na dziką przyrodę i opowiadania o niej z perspektywy nie gościa, lecz mieszkańca m.in. wilka, nornicy, żuka czy dzika. W programie także serial „Tętno pierwotnej Puszczy” oraz pokazy specjalne filmu dokumentalnego o Walencikach „Zakochani w Puszczy” oraz „Korzenie. Wizje Wangari Maathai” – opowieść o życiu kenijskiej działaczki społecznej i ekologicznej, laureatki Pokojowej Nagrody Nobla.(więcej informacji już wkrótce w zakładce Kino).

 

EDUKACYJNY WORTAL INTERNETOWY
www.arboresvitae.eu

W ofercie znajduje się także dostępny dla każdego w Internecie, systematycznie uzupełniany o najświeższe informacje edukacyjny portal będący źródłem szerokiej wiedzy na temat Puszczy Białowieskiej i innych lasów świata, przygotowany we współpracy z wybitnymi specjalistami w zakresie ekologii i ochrony środowiska. Na portalu udostępniono także specjalny dodatek do Gazety Wyborczej „ARBORES VITAE – DRZEWA ŻYCIA”.


 

OGÓLNOPOLSKI KONKURS INTERNETOWY
http://konkurs.arboresvitae.eu

Celem trzeciej edycji ogólnopolskiego konkursu internetowego ARBORES VITAE jest pogłębienie wiedzy o lasach, ich ekosystemach i znaczeniu dla człowieka i rozwoju cywilizacji europejskiej oraz zainspirowanie do twórczych działań na rzecz ich ratowania. Szczególny nacisk położony będzie na kwestie związane z bioróżnorodnością. Formuła konkursu (34 pytań testowych i jedno pytanie otwarte) skłania do tego, by samodzielnie poszukiwać nowych informacji oraz wykazywać się kreatywnością. Dzięki atrakcyjnym nagrodom – m.in. albumy i postery autora wystawy, wycieczki po Puszczy Białowieskiej – konkurs ma szansę stać się prawdziwym magnesem dla szerokiego grona odbiorców. Kierowany jest przede wszystkim do młodzieży szkolnej w wieku 10-18 lat, ale nie tylko. Konkurs trwa do 1 marca 2012 roku.

 

WIELKOFORMATOWA MAPA "POLSKA - NATURA 2000"

W pobliżu wystawy umieszczona zostanie kolorowa mapa podłogowa „Polska – NATURA 2000” o wymiarach 6 x 6 m – miejsce edukacji przez zabawę, szczególnie atrakcyjne dla najmłodszych. Są na nią naniesione obszary Europejskiej Sieci Ekologicznej NATURA 2000. Mapa została specjalnie stworzona dla cyklu ARBORES VITAE we współpracy z Generalną Dyrekcją Ochrony Środowiska w Warszawie.

 

KONFERENCJA NAUKOWA "DZIEŃ DLA PUSZCZY"
 
Współorganizowana przez Fundację Europejskie Centrum Ziemi i Uniwersytet Jagielloński, otwarta dla wszystkich miłośników przyrody konferencja „DZIEŃ DLA PUSZCZY” towarzyszy wystawie wielkoformatowych zdjęć pt. „ARBORES VITAE – Ostatnia taka puszcza” (ARBORES VITAE – The last European primeval forest), odbywającej się w Krakowie od 10 września do 31 października 2011 r. w plenerze pod Wawelem oraz w terminie późniejszym w jednej z galerii handlowych. W ramach Międzynarodowego Roku Lasów konferencja zostanie poświęcona pierwotnym lasom na świecie, szczególnie ostatniemu pierwotnemu lasowi Europy – Puszczy Białowieskiej oraz Europejskiej Sieci Ekologicznej NATURA 2000. Celem konferencji jest znalezienie odpowiedzi na pytanie: Po co nam dzika przyroda i jak ją chronić dla przyszłych pokoleń? Temat ten zostanie ujęty w sposób holistyczny, uwzględniający różne aspekty, zarówno przyrodnicze jak i ekonomiczne, kulturowe i filozoficzne. Konferencja umożliwi spotkanie i wysłuchanie wybitnych polskich przedstawicieli świata nauki i kultury. Oprócz wykładów i prezentacji multimedialnych, na uczestników czekają też: ogłoszenie pierwszych wyników ogólnopolskiego konkursu internetowego ARBORES VITAE z wręczeniem atrakcyjnych nagród, prezentacja kampanii „NATURA 2000. Poczuj to!”, której ambasadorką jest Katarzyna Nosowska oraz pokaz znakomitego filmu znanych i cenionych na świecie polskich fotografików i filmowców przyrody Bożeny i Jana Walencików.
 
 
DZIAŁAJMY RAZEM!

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie organizuje konkurs literacki „Puszcza i Człowiek” inspirowany wystawą ARBORES VITAE. Celem konkursu jest upowszechnienie wiedzy o lasach pierwotnych ze szczególnym uwzględnieniem Puszczy Białowieskiej, oraz europejskiej sieci NATURA 2000. Konkurs jest adresowany do wszystkich pełnoletnich twórców i miłośników przyrody, i trwa do 15 lutego 2012. Więcej informacji na stronie www.rajska.info oraz www.arboresvitae.eu.
Organizatorzy wydarzenia ARBORES VITAE są otwarci na różne formy współpracy z osobami i organizacjami chętnymi do działania na rzecz Puszczy i dla dobra polskiej dzikiej przyrody.

 


WSZYSTKIE ELEMENTY PROGRAMU SĄ BEZPŁATNE
 

OPINIE
 
  • „Wystawa bardzo atrakcyjnie przygotowana, osoby prowadzące dobrze przygotowane merytorycznie, w dobrym kontakcie z uczestnikami wystawy.”

    Wojciech Riekarz (Warsztat Terapii Zajęciowej ChSON „Ognisko”)

  • „Wystawa świetnie zorganizowana; program edukacyjny dostosowany do grupy (uczniów klas młodszych). Bardzo ciekawa prelekcja osoby oprowadzającej, bardzo interesujące przedsięwzięcie edukacyjno-ekologiczne.”

    Apostel Dariusz (Świetlica Środowiskowa „Benedictus”)

  • „ Zajęcia prowadzone w sposób przykuwający uwagę uczniów, ciekawy film i wystawa fotograficzna wniosły do edukacji wiele nowych wiadomości.”

    Alicja Kowalczyk (Zespół Placówek Oświatowych, ul. Rybna 464)

  • „Wystawa przepiękna, jest doskonałą okazją do powtórzenia materiału z botaniki, zoologii i ekologii. Cały projekt jest doskonałym pomysłem, ukazuje piękno przyrody, uwrażliwia, rozwija świadomość ekologiczną. Dużą zaletą jest to, że jest bezpłatny i ogólnodostępny.”

    Katarzyna Kuszneruk-Pajorska (X LO im. KEN)


 
Biuro Wystawy/Edukacja
Fundacja Europejskie Centrum Ziemi
Centrum Obsługi Ruchu Turystycznego
Plac na Groblach 19/3, 31-101 Kraków
kom. 515 449 925
e-mail: edu@centrumziemi.eu
Kontakt z siedzibą Fundacji
w Łodzi
Fundacja Europejskie Centrum Ziemi
ul. Moniuszki 4a, 90-111 Łódź
tel. 42 630 29 71
kom. 501 135 588
e-mail: biuro@centrumziemi.eu



wersja do druku